در صحرای محشر و روز قیامت.

بدان که از آیه ی يَوْمَ تُبَدَّلُ الأَرْضُ و آیه ی قَاعًا صَفْصَفاً 121 ( طه ) و حدیث صور که گذشت و از آیات و احادیث دیگر و از کلمات علماء ( قدّهم ) همه ظاهر و هویداست که صحرای محشر زمینی است غیر این، زمین، هموار و صاف و چشم در او کارگر و در آن گناهی نشده و گیاهی و درختی و پست و بلندی در او نیست و آیه ی يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْإِنسِ که در سوره ی الرّحمن است 122 و ترجمه اش این است که ای گروه جنّ و انس اگر توانید که نفوذ کنید و بگریزید از اقطار آسمان ها پس نفوذ کنید، بعد می فرماید، نتوانید نفوذ کرد و بیرون رفت مگر به قدرت خدا و حکم او، شاهد است که آسمان ها به زمین محشر نیز محیط است. و آیه ی یَومَ تُبَدَّلُ الاَرضُ غَیرَ الاَرضِ وَ السَّمواتُ شاهد است که چنانچه آن زمین غیر این زمین است آن آسمان ها نیز غیر این آسمان ها است.

و قمّی ( قدّه ) در تفسیر به سند معتبر از باقر (ع) روایت کرده که چون خداوند عالمیان خواهد که مردم را جمع کند و محشور نماید امر می کند که منادی ندا کند، پس همه ی انس و جنّ را در یک چشم زدن در یک مکان جمع کند، پس آسمان اوّل را به زیر آورَد و در عقبِ مردم بدارد، پس آسمان دوّم را به زیر آورد که در برابر آسمان اوّل است، و به این ترتیب جمیع آسمان ها را به زیر آورد و محیط گرداند به مردم، پس ابری به زیر آید با گروهی از ملائکه و منادی ندا کند به این آیه يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْإِنسِ تا آخر آیه و ترجمۀ او که گذشت. پس حضرت گریست.123 و ایضاً از آن حضرت روایت کرده که چون روز قیامت شود جمع کند حق تعالی همه ی بندگان را در یک بقعه زمین و وحی می نماید به آسمان اوّل که فرود بیا با هرکه در تو است، پس فرود می آید آسمان اوّل با دو برابر هرکه در زمین است و آسمان دوّم با دو برابر جمیع آنچه در زمین است و آسمان دوّم با دو برابر جمیع آنچه در زمین است و دو برابر اهل آسمان اوّل و همچنین اهل هر آسمانی به زیر می آیند با دو برابر سابق. پس جنّ و انس در میان هفت سرپرده اند از ملائکه. پس منادی ایشان را ندا می کند به آن آیه که گذشت، پس نظر می کنند که از هفت طرف ملائکه به ایشان احاطه کرده اند و از هیچ طرف نمی توان در رفت و فرار کرد.124

و امّا روز قیامت چند آیه مثل سورۀ حج و الم سجده و احادیث چندی دلالت دارند که روز قیامت به قدر هزار سال دنیاست.125 و احادیث چندی دلالت دارند که به قدر پنجاه هزار سال است ولکن در این آیه نفرموده از سال های دنیا و بیان تفاوت و وجه آن از اهل بیت عصمت نرسیده و چون از ایشان (ع) رسیده که روز قیامت پنجاه موقف است و هر موقفی هزار سال است، چنانچه امیرالمؤمنین (ع) فرمود چون روز قیامت شود حق تعالی مردم را محشور گرداند از قبرها عریان و پابرهنه و بی ریش و بی عیب، به روشی که اوّل آفرید، در یک صحرا برانند ایشان را تا آنکه بایستند در عقبه ی محشر و ازدحام بیاورند و بر یکدیگر سوار شوند و نگذارند که از این عقبه بگذرند، پس نفس های ایشان بگیرد و عرق ایشان بسیار شود و گریه ی ایشان بلند شود و این اول هولی است از هول های قیامت، تا آخر حدیث.127 و مردی خدمت آن بزرگوار رسید و ادّعای تناقض آیات قرآن نمود. فرمود: اینها در یک موطن نیست تا تناقض آید بلکه در مواطن متعدّده ی روز قیامت است که مقدارش پنجاه هزار سال است الخ.128 و صادق (ع) فرمود: محاسبه کنید با نفس های خود پیش از آنکه با شما محاسبه کنند، به درستی که در قیامت پنجاه موقف است و در هر موقفی مثل هزار سال دنیا می مانند چنانچه خدا فرموده: فی یَومٍ کانَ مِقدارُهُ خَمسینَ اَلفَ سَنَة: در روزی که مقدار او پنجاه هزار سال است.129 پس شاید آیه ی هزار سال به اعتبار هر موقف باشد، و خدا و امنای او دانند و بس.

بدان که احادیث مختلف است که آیا مردم برهنه محشور می شوند یا پوشیده. مثل حدیث امیر (ع) که الآن گذشت و مثل احادیث کفن که نیکو کنید کفن های مردگان خود را که به آنها محشور خواهند شد. و شاید که پوشش از برای مؤمنان یا مؤمنان کامل باشد و برهنگی از برای دیگران، و عزّت مؤمن در پیش خدا زیاده از این است که برهنه محشور شود چنانچه عزیزتر است از اینکه روح او در حوصله ی مرغان باشد و خود فرموده: وَلِلَّهِ الْعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِ وَلِلْمُؤْمِنِينَ.130 و صاحب کتاب اسرارالشّهاده زید توفیقه حدیث طولانی از تفسیر فرات ابن ابراهیم نقل کرده که رسول خدا (ص) روزی داخل شد بر فاطمه (ع) و او را محزون دید، سؤال کرد، در جواب گفت: یا اَبَةِ ذَکَرتُ المَخشَرَ وَ وُقُوفَ النّاسِ عُراةً یَومَ القِیامَةِ: ای پدر به خاطر آوردم محشر را و برهنه ایستادن مردم را در روز قیامت. قالَ یا بُنَیَّةَ اِنَّهُ لَیَومٌ عَظیمٌ: فرمود: ای دختر به درستی که آن روز روز عظیمی است؛ تا آنکه فرمود: خدا در قیامت به تو فرماید: ای فاطمه چه حاجت داری؟ تو گوئی: یا رَبِّ شیعَتی شیعَتی: شیعیانم شیعیانم حاجت من است. پس سَیر کنی تو و با تو باشد شیعه ی تو و شیعه ی وللد تو حسین (ع) و شیعه ی امیرالمؤمنین (ع) امِنَةً رَوعتُهُم مَستُورَةً عَوراتُهُم: در حالتی که تمام شده باشد خوف ایشان و پوشیده باشد خوف ایشان و پوشیده باشد عورات ایشان، الحدیث.131 و از این قبیل شواهد بسیار است. پس برهنگی مخصوص کفّار و منافقین است با آنکه اخبار برهنگی عام است و اخبار پوشیدگی همه مخصوص مؤمنان و شیعیان است و میان عام و خاص منافاتی نیست، فافهم.

------------------------------------------

پی نوشت ها:

(121). سوره ابراهيم، آيه 48 و سوره طه، آيه 106.

(122). سوره الرّحمن، آيه 33.

(123). مجلسى، حق اليقين، ص 420.

(124). مجلسى، حق اليقين، ص 421.

(125). سوره حج، آيه 47 و سوره سجده، آيه 5.

(126). سوره سجده، آيه 5: در روزى كه مقدارش پنجاه هزار سال است.

(127). مجلسى، حق اليقين، ص 435.

(128). مجلسى، حق اليقين، ص 442.

(129). محدث قمى، سفينة البحار، ذيل كلمه حسب.

(130). سوره منافقون، آيه 8: و عزّت تنها از آن خدا و رسولش و مؤمنين است.

(131). فاضل دربندى، اسرار الشهادة، المجلس التاسع عشر، ص 457.

* منبع: کاشف الاسرار، مولی نظرعلی طالقانی، به کوشش مهدی طیّب، جلد 1، صص 338 تا 340

به سایت اهل ولامراجعه کنید

اللهم صل علی محمد وآل محمد وعجل فرجهم

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و یکم آذر ۱۳۹۱ساعت 6:10  توسط علیرضا عباسی  |